En í stuttu máli er mér til efs að það finnist önnur ljóðabók í jólabókaflóðinu eftir ljóðskáld sem hefur bætt sig jafn stórkostlega. Skáld sem virkaði gamalt langt fyrir aldur fram, hálf-stirður og húmorslaus og uppfullur af gamaldags rómantík sem var jafn flöt og mánaðargamalt kók er nú skyndilega drepfyndinn og skemmtilega dónalegur, fyrirfram-gamalmennskan hefur vikið fyrir hressandi æskugreddu og fyrrum stirðbusinn er orðinn lipur og öruggur með lyklaborðið.
Þetta kemur þó í raun ekki á óvart, ekki fyrir þá sem hafa heyrt Arngrím lesa upp í millitíðinni, heldur ekki fyrir þá sem lásu Síðustu ljóðabók Sjóns, sem var eignuð Caledonius en var í reynd skrifuð af Arngrími í kompaníi við Jón Örn Loðmfjörð (þeir eiga raunar eitt stutt samvinnuljóð í þessari bók). En þótt það komi ekki á óvart er gaman að sjá staðfestingu á þessum grun á prenti.
Áður en við skoðum betur innihald bókarinnar er þó rétt að skoða kápuna betur. Ekki bara ægifagra kápumynd Fífu Finnsdóttur með Tókýólegum Blade Runner-fíling, heldur ekki síður torræðan titilinn, Úr skilvindu drauma. Samkvæmt orðabók heimilisins er skilvinda „tæki til að aðgreina misþung efni með hröðum snúningi (hin þyngstu leita lengst út vegna miðflóttaaflsins), m.a. notað til að skilja að rjóma og áfir.“ Í þessari skilvindu hafa hins vegar ratað rómantík, subbuskapur og vænn skammtur af ómennsku kerfismáli, með alls kyns afgöngum héðan og þaðan. Og það er allur gangur á því hvað vegur þyngst, hvað leitar lengst út, hvað kemst alla leið á blaðsíðurnar. Ágætis dæmi um baráttuna eru þessar línur:
Kona rúnkaði mér um daginn
nei það var ekki eins sjabbí og það hljómar
frekar rómantískt bara
frelsandi
Ekki bestu línurnar í bókinni en krystalla ágætlega tilraunirnar til þess að finna rómantíkina í því sem oftast er stimplað sjabbí, reyna á muninn á því hvernig hlutirnir hljóma þegar þeim er komið í orð og hvernig upplifunin er í raun. Þannig fær lesandi að vita að línur vanti í eitt ljóð, ætlanir ljóðmælanda rekast ítrekað á „veruleikann“ (sem er sjálfsagt jafn mikill eða lítill skáldskapur og annað í bókinni) sem er ávallt einhvern veginn fyrir í ljótleika sínum, klunnaskap og ófullkomleika.
Fjársjóðsleit yrðinganna
Það er eilífðarumhugsunarefni hvort meta eigi ljóðabækur eftir heildinni eða út frá gæðum stakra ljóða, en það sem er merkilegt við þessa er að aðalstyrkur hennar er í yrðingunum frekar en heild hvers ljóðs, hér eru ófá ljóð þar sem ein galdrasetning gerir annars hversdagslegt ljóð magnað, yrðingar sem eru ekki bara sterkar í sjálfum sér heldur gefa hversdagslegum setningum sem umkringja hana nýtt líf, effektinn er sá að bókin verður í bland fjársjóðsleit, hvar er gullmolinn í þessu ljóði?
Þetta eru oft einfaldar setningar og lúmskar, best að týna nokkur gullkorn úr til þess að freista lesenda að leita sjálfir að fleirum:
„Greindarvísitalan lækkar því meira sem þú keyrir“
„Súrefni ætti að vera lyfseðilskylt“
„Dagdraumar þínir eru ólíklegir en fallegir“
„Ég skyldi eftir ástarjátningu í laki útí heimi“
„Fyrir mér ertu annað og meira en höggin bak við brosið“
„lærðu að fyrirlíta náunga þinn eins og sjálfan þig“
„Tvær kreppur á ævi eru virði einnar í sögubókum“
„blönduðum litebjór vambfælinna dagdrykkjumanna“
„STUNDUM ER ÞAÐ BARA ÞANNIG AÐ FÓLK Á ENGA VINI“
Og svo upáhaldið mitt, hárbeitt skot á klíkusamfélagið og öll þessi fínu tengslanet góðærisins: „besti vinur þinn gæti verið auglýsing.“
Þetta síðasttalda er eitt af mörgum orðum í bókinni sem er daufletrað. Þessi sérstaka nýbreitni birtir okkur orð og setningar sem fá ekki að vera með en lauma sér samt í bakgrunninn, í stað hástafa og feitletrunar er áherslan hér á því sem er hvíslað bak við ljóðin.
En þótt yrðingarnar séu aðalstyrkur margra ljóðanna eru vissulega nokkur þar sem hæglætislegur og draumkenndur taktur birtir okkur einhverja heillandi stemningu, það á sérstaklega við ferðaljóð bókarinnar, sbr. „Vitrun við vatn,“ „Jäät iäksi,“ „Jasper Glad, leigubílstjóri“ og „Gírafinn er á stultum“ og eins eitt besta ljóð bókarinnar, „Sé þig í næsta lífi“ þar sem þversagnir einnar manneskju eru myndgerðir á skemmtilega gróteskan og karnívalískan hátt.
Með lognið í bakið
Sumt verður vissulega þreytandi, sum ljóð eru eins og þau komi úr þýðingarvél eða illa skrifuðu Moggabloggi og sá leikur ljóðskálda að herma eftir óskrifandi múg eða hugsunarlausum tækjum er farinn að verða þreytandi ef það er ekki þeim mun betur gert – en þó er eitt slíkt ljóð, „Undankoma endurkvæmni,“ undantekning þar á, aðallega því þar er verðugt skotmark, óskrifandi lögfræðistétt landsins. Þá er þjáningu liðins tíma, liðins tíðindaleysis góðærisins, ágætlega lýst á einum stað með yrðingum á borð við „Lognið lemur gluggann“ og „lognið í bakið“ – þetta var okkar vestræna gróðærishæli.
Að lokum er rétt að nefna ljóðabálkinn „Óformleg skoðanakönnun“ sem dreift er um bókina. Þar eru alls kyns kannanir lagðar fyrir lesendur, en þó er aldrei spurt og oft ekkert almennilega viðeigandi svar. Við þurfum einfaldlega að samþykkja heim þessarar óformlegu skoðanakönnunar, heimsmynd fyrirtækisins (eða rithöfundarins) sem semur hana og ef við neitum að taka þátt þá hverfum við úr fjöldanum, hættum að skipta máli þar sem ekki er hægt að breyta okkur í tölfræði. Og lesandinn leitar svara, hvað viltu mér Arngrímur? Hvað viltu okkur, lesendum þínum? En við erum skilin eftir í myrkrinu, leitandi að skilvindunni, bíðum af okkur storminn. Og það gæti alveg verið ástæða til að koma aftur seinna.
| 
Úr skilvindu drauma hefst á tilvitnun í Umbreytileika P.B. Shelley og það á merkilega vel við. Ekki út af ljóðlínunum sjálfum endilega, heldur vegna þess að sjaldan hefur eitt skáld umbreyst svona á milli bóka. Arngrímur hefur gefið út tvær bækur áður, Suttungamiði skilað, menntaskólaævintýri sem ég hef aðeins heyrt um en aldrei séð, og svo Endurómun upphafsins sem fór mun víðar. Og breytingin á milli hennar og þessarar er einfaldlega mögnuð. Rómantík sem áður var kynlaust ídeal er nú alvöru barátta, barátta við lágkúru og kaldhæðni samtímans, kaldhæðni sem höfundur hefur lært ískyggilega vel síðan endurómurinn þagnaði.
Hjálmar Einarsson er leikstjóri bíómyndarinnar Boðbera, sem frumsýnd var í vikunni. Hann lærði kvikmyndagerð í kvikmyndaskólanum FAMU í Tékklandi, þar sem hann lærði meðal annars hjá kviðmági Joseph Göbbels.
Stofnaður hefur verið menningarsjóður sem ber enska heitið China Iceland Cultural Fund. Hvatamaður og fjárhagslegur bakhjarl sjóðsins er kínverski kaupsýslumaðurinn og ljóðskáldi...
Munaðarlaus eftir Dennis Kelly var sýnd í janúar og febrúar fyrir fullu húsi í Norræna húsinu og fór í kjölfarið í hringferð um landið, var sýnd á Akureyri, Vopnafirði og á Eg...